برای طراحان وب، طراحان پوستر، کتاب و حتی برای Animatorهایی که آماده‏سازی بافتها را در فوتوشاپ انجام می‏دهند و حتی برای کاربران معمولی که برای روتوش تصاویر خانوادگی از فوتوشاپ استفاده می‏کنند، زندگی بدون فوتوشاپ متصور نیست. فوتوشاپ چنان به بخشی از زندگی تبدیل شده است که گاهی حتی حضور او را فراموش می‏کنیم. اما شاید جالب باشد که بدانیم فوتوشاپ چه تاریخچه طول و درازی داشته است و از کجا به اینجا رسیده است؟ خیلی‏ها بر این باورند که Photoshop محصولی است که از ابتدا در Adobe طراحی و تولید شده است. در حالی که این گونه نبوده و Photoshop همیشه مال Adobe نبوده است.
آقای Glenn Knoll استاد دانشگاه و یکی از عاشقان تصاویر بود و در زیرزمین خانه‏اش، یک تاریکخانه برای فعالیتهای عکاسی‏اش درست کرده بود. آقای Knoll یک علاقه‏مند به فن‏آوری هم بود و از زمان پیدایش رایانه‏های شخصی با آنها آشنا شده بود. علاقه به تصاویر به دو پسر آقای Knoll یعنی John و Thomas هم به ارث رسید.

عکاسی یکی از کارهای مورد علاقه توماس و جان هر دو بود و توماس در تاریکخانه پدر بود که یاد گرفت چگونه از عکسها، چاپهای سیاه و سفید و چاپهای رنگی گرفته می‏شود و چگونه می‏شود بالانس رنگ و Contrast یا وضوح آن را تنظیم کرد. در همین حال که توماس مشغول یادگیری تغییرات در تصاویر در تاریکخانه پدری بود، جان هم به جعبه جادویی کامپیوتر علاقه‏مند شده بود و خودش را با آن مشغول کرده بود. جان در سال 1978 در سن 16 سالگی برای نخستین بار با رایانه کار کرد. رایانه‏ای که پدر او خریداری کرده بود، یک رایانه Apple II Plus با 64 کیلوبایت رم (مقایسه کنید با رمهای 4 گیگابایتی امروز) بود. در سال 1984 جان با خواندن مقاله‏ای در مجله Times به ماکینتاش علاقه‏مند شده و چند ماه بعد آقای Knoll یکی از نخستین Macintoshهای در بازار را خریداری می‏کند.

توماس هم اگر چه عاشق تاریکخانه بود ولی در سال 1987 برای کار پایان‏نامه Ph.D اش درباره «پردازش تصاویر دیجیتال» یک Apple Macintosh Plus خریداری کرد. چیزی که توماس را درباره این رایانه جدید خوشنود نمی‏ساخت، این بود که این رایانه جدید نمی‏توانست نسخه سیاه و سفید شده تصاویر را نمایش دهد. از همین جا نخستین جرقه‏های فوتوشاپ زده شد و جان یک برنامه کوچک برای تبدیل تصاویر رنگی به سیاه و سفید نوشت.

پیدایش Display

برنامه‏ای که توماس برای سیاه و سفید کردن تصاویر نوشته بود، آغازی برای نوشتن برنامه‏های بیشتری برای تغییر در تصاویر شد و از آنجا که با موضوع پایان‏نامه‏اش هم مرتبط بود، تمام تلاشهای وی به گونه‏ای در آن راستا هم به شمار می‏آمد. برنامه‏های توماس، توجه جان را به شدت به خودش جلب کرد. برای جان بیشتر جالب بود که رایانه بتواند در تصاویر دیجیتالی شده، اشیاء از پیش مشخص شده را استخراج کند. همه این کارها نیاز به مقدمه Image Processing یا پردازش تصویر داشت و توماس این کار را آغاز کرده بود. برخی از کارهایی که توماس انجام داده بود با برخی از ابزارهای خط فرمانی (=Command-Line) که شرکت Pixar در C و در سیستم عامل Unix نوشته بود مشابهت داشت. از این رو جان و توماس ابزارهایی را که توماس نوشته بود و همچنین ابزارهای شرکت Pixar را در یک برنامه گردآوری کردند و اسم این برنامه Display گذاشتند.
جان از برنامه Display خیلی خوشش آمده بود ولی تنها این اندازه، برای او کافی نبود و چیزهای بیشتری می‏خواست. جان فکر می‏کرد که چه خوب است اگر Display بتواند تصاویر را در فرمتهای دیگر هم ذخیره کند تا بتوان تصاویر را در برنامه‏های دیگر چاپ کرد. از سوی دیگر جان تصاویری را که از بخش گرافیک کامپیوتری شرکت ILM گرفته بود در Display باز کرد. اما این تصاویر در نمایشگر او خیلی تیره نشان داده می‏شدند. جان از توماس برای توانایی‏های او در پردازش تصویر کمک خواست و تلاش این دو نفر، به افزایش توانایی‏های این چنین به Display گردید.

ImagePro - تجاری کردن برنامه

پس از تغییرات زیادی که در برنامه Display داده شد، توماس و جان اسم برنامه را در سال 1988 به ImagePro تغییر دادند. این اسم برای برنامه‏ای که ویژگی‏های پردازش تصویری این چنین داشت، مناسب‏تر بود. در این موقعیت توماس منتظر به دنیا آمدن نخستین بچه‏اش بود و از همین رو تحت فشار بود تا کاری پیدا کند. اما تصمیم گرفت تا شش ماه دیگر به خودش فرصت دهد تا نسخه بتای ImagePro را پایان یابد و جان هم در Silicon Valley که از سالهای پیش به قطبی برای صنعت رایانه تبدیل شده مشغول به بازاریابی برای این برنامه شد. خیلی جالب است که خیلی از شرکتهایی که جان به آنها سر می‏زد خیلی از برنامه این دو خوششان می‏آمد ولی علاقه‏ای برای خرید آن نداشتند. برای نمونه شرکت SuperMac برنامه آنها را رد کردند چون آنها نمی‏دانستند چگونه باید ImagePro را در کنار برنامه پردازش تصویر خودشان به نام PixelPaint جا بدهند.

نخستین فروش تجاری برنامه و شرکت Adobe

اما در این میان یک شرکت به نام BarneyScan به برنامه توجهاتی نشان داد. جان و توماس پیشنهاد دادند که شرکت به همراه Scanner خودش یک نسخه از برنامه‏ای که حالا Photoshop نام گرفته بود را هم به صورت Bundle یا یکپارچه در یک دوره محدود بفروشد. 200 نسخه از فوتوشاپ به همراه Scannerهای شرکت به فروش رفت.

در این میان برادران Knoll یک شانس خیلی بزرگ آوردند. تیم داخلی خلاق Adobe به برنامه علاقه نشان داد و خیلی زود قراردادی بین این دو بسته شد. در فوریه 1990 پس از 10 ماه برنامه‏نویسی نسخه 1.0 فوتوشاپ عرضه شد و این کار سال بسیار جذابی را برای برادران Knoll ساخت.
تصویر صفحه آغازین Adobe Photoshop نسخه 1.0.7

توماس برای همیشه درگیر این پروژه تازه شد. جالب این جاست که توماس هیچ وقت فرصت نکرد پایان‏نامه دکتری‏اش را به پایان برساند. یک جورایی سرنوشت درس خواندن توماس من را یاد بیل گیتز می‏اندازد که لیسانس حقوق را در دانشگاه هاروارد در سال دوم دانشجویی‏اش رها کرد یا برای من یادآور استیو جابز است که هیچ گاه به دانشگاه نرفت. به هر روی توماس هنوز در Adobe مشغول کار است و اسمش در همه همه نسخه‏های فوتوشاپ تا کنون نخستین نفر فهرست در صفحه «درباره ما» فوتوشاپ آمده است.

جان هم به شغل خودش در شرکت ILM به عنوان رییس بخش افکتهای تصویری در پروژه‏هایی همچون فیلم Mission Impossible محصول سال 1996 و Star Trek: First Contact محصول سال 1996 و جنگهای ستاره 1: تهدید شبح یا Star Wars: Episode I - The Phantom Menace ادامه داد. آقای Knoll استاد دانشگاه ماند و تاریکخانه را هم جمع کرد و به جایش Photoshop را به کار گرفت. (:

شرکت Adobe از آن هنگام تا کنون برنامه‏های زیادی برای پردازش تصویر، فیلم و صوت مانند Photoshop، Photoshop Elements، Photoshop Albums، ImageReady، Illustrator، Premier Pro، Premier Pro، Premier Elements، After Effects درست کرده است و در صنعت خودش به یک رهبر یا Leader تبدیل شده است. شرکت Adobe همچنین تکنولوژی‏هایی همچون Postscript، PDF و TrueType را درست کرده است که هر کدام تاریخچه جالبی برای خود دارند. TrueType بعدا به مایکروسافت واگذار شد.

درست است که شرکت Adobe برنامه‏های پردازش صوت، پردازش تصویر و ساخت مستندات الکترونیکی را به فروش می‏رساند ولی اسم Adobe همیشه با دو نام Photoshop و تکنولوژی PostScript این شرکت که سبب پیدایش PDF گردید همراه بوده است. تلاش توماس و سرمایه‏گذاری درست Adobe نتیجه داد و حالا Photoshop جایگاهی را به دست آورده است که هیچ برنامه رقیب دیگری حالا حالاها نمی‏تواند به آن دست یابد.
جعبه فروش Adobe Photoshop 1.0

پیوندها

• همه صفحه‏های آغازین فوتوشاپ از ابتدا تا به نسخه CS2
• لیست تغییرات یا Release History فوتوشاپ از ابتدا تا به حال و قابلیتهای افزوده شده به هر نسخه