خانه

وب2

گوگل کل اینترنت را Wiki کرد

23 November 2009

گوگل امروز ویژگی جدید نوار ابزار خود را با نام Sidewiki معرفی کرد.

ویژگی جدید نوار ابزار گوگل این قابلیت را به کاربران می‏دهد، تا درباره هر صفحه وب، هر اطلاعاتی که می‏خواهند به صورت Wiki بنویسند. اگر آخرین نسخه نوار ابزار گوگل را نصب کرده باشید، و دکمه Sidewiki را بر روی همین صفحه بزنید، اطلاعاتی که من خودم درباره این صفحه نوشتم، مشاهده می‏کنید. حالا شما هم می‏توانید نظر خودتان را درباره این صفحه بنویسید و در اختیار دیگران قرار دهید. با این شرط که این اطلاعات همگی به صورت Wiki هستند و دیگران می‏توانند آن را ویرایش کنند.

ویدیوی روز: آنگاه که همه تویت می‏کنند

4 March 2009

آنگاه که Jon Stewart در The Daily Show تویتر و تویت کردن را مسخره می‏کند یعنی کار تویتر خیلی خوب گرفته است. راستش من از این جور بازی‏ها خوشم نمی‏آید و گر نه من هم یک تویتر درست می‏کردم و تویت می‏کردم (-;

منبع: Techcrunch

مهمترین رخدادهای وب در سال 2008 - بخش پنجم: با Google Gears جی‏میل و وردپرس را در بهشت تجربه کنید

9 February 2009

بخش پیشین: نسخه وب Office مایکروسافت
پلتفورم Gears Software (که پیش از این Google Gears خوانده می‏شد) در جون سایت 2008 ارائه گردید و به برنامه‏نویسان اجازه می‏دهد تا بر پایه این پلتفورم برنامه‏هایی را تولید کنند که در حالت آفلاین هم کار بکند. همچنین این پلتفورم به برنامه‏نویسان امکان دسترسی به سخت‏افزار و نوشتن اطلاعات بر هارد کاربر را می‏دهد. (مقایسه کنید با جاوا اسکریپت که به طور کامل در یک محیط ایزوله شده کار می‏کند و دسترسی به هیچ منبع سخت‏افزاری کاربر ندارد)

خیلی ساده یعنی این که شما می‏توانید در حالی که در یک سفر هوایی هست و دسترسی به جی‏میل ندارید، ایمیلهایتان را در جی‏میل بخوانید و بنویسید و هر وقت که به اینترنت دسترسی پیدا کردید، ایمیلهای نوشته شده را بفرستید و ایمیلهای جدید را دریافت کنید. توانایی‏هایی که Gears به سایتها می‏دهد، خارق‏العاده است. تا به حال برای کار کردن با سایتها نیاز به اینترنت داشتید و از این به بعد با کمک Gears بدون اینترنت هم می‏توانید با سایتهایی که بر پایه این فن‏آوری نوشته شده‏اند کار کنید.

گفتنی است که Opera هم اعلام کرده است در مرورگر Desktop و مرورگر موبایل خود Gears را به کار می‏گیرد.

بدبختانه شرکت Google به خاطر مشکلات ایران و آمریکا خیلی از بخشها را برای کاربران ایرانی بسته است (به راستی کاربران معمولی این وسط چه کاره هستند؟!) Google Code که ابزار بسیار خوبی برای برنامه‏نویسان است کاملا بسته است و توانایی بارگزاری بسیاری از برنامه‏های گوگل هم نیست. Gears را هم کاربران ایرانی نمی‏توانند بارگزاری کنند. اما من Gears را بارگزاری کردم و در پیوست این نوشتار آمده است. این برنامه بیشتر شبیه به یک Downloader است و پس از اجرای آن، Gears داونلود می‏شود.

Gears در عمل

Gmail یکی از نخستین سیستم‏هایی بود که پشتیبانی کامل از Gears را انجام داد. در صورتی که Gears را نصب کرده باشید، برای فعال‏سازی ویژگی آفلاین باید به Settings و از آنجا به بخش Labs بروید و گزینه Offline را Enabled کنید:

با این کار لینک Offline در جی‏میل برای شما افزوده می‏شود:

حالا با زدن این آیکن Gears از شما اجازه می‏گیرد که آیا به این برنامه اجازه استفاده از امکانات Gears را می‏دهید یا نه؟

با تایید شما، در ابتدا فایلهای مورد نیاز برای کار کردن آفلاین با جی‏میل و سپس ایمیل‏های شما بارگزاری می‏شوند.

حالا شما می‏توانید اینترنت را قطع کنید و با جی‏میل بدون هیچ مشکلی کار کنید. به همین سادگی!

Gears چگونه کار می‏کند؟

Gears به صورت یک Add-On برای مرورگرها است و در IE 6 به بالا و Firefox 1.5 به بالا و صد البته در Chrome نصب می‏شود. Gears از سه بخش اصلی یا سه ماژول و یا سه دسته API اصلی درست شده است:

سرور محلی: یک سرور کوچک است که در زمانی که کاربران آفلاین هستند نقش یک سرویس‏دهنده HTTP را بازی می‏کند تا سایت شما بتواند در زمان آفلاین هم به Responseها پاسخ بدهد. حتما می‏دهید در پروتوکل HTTP ما با مجموعه‏ای از Requestها و Responseها برابر هستیم. Client یک درخواست یا Request می‏دهد و سرور به این درخواست پاسخ یا Response می‎دهد. سرور محلی در زمانی که شما آفلاین هستید، نقش سرور اصلی سایت شما را بازی می‏کند و به درخواستهای برنامه شما در حالت آفلاین پاسخ می‏دهد.
این بخش از برنامه تمامی فایلهای مورد نیاز برای اجرای برنامه به صورت آفلاین را در خود ذخیره می‏کند. فایلهای همانند HTML، JavaScript و تصاویر برنامه شما در سرور محلی ذخیره می‏شوند تا در زمان آفلاین بودن از آنها استفاده بشود.

بانک اطلاعاتی: Gears در خودش دیتابیس کم‎‏حجم و پرقدرت SQLite را دارد که در واقع لایه بانک اطلاعاتی آن به شمار آمده و یک مخزن نگهداری اطلاعات را به صورت محلی در اختیار برنامه‏نویس می‏دهد. Gears دارای یک API قدرتمند برای کار کردن با دیتابیس SQLite است و برنامه‏نویس‏ها برای ذخیره اطلاعاتی از برنامه آنلاین‏شان که قرار است آفلاین استفاده می‏شود می‏توانند این بانک اطلاعاتی را به کار بگیرند. همان طور که می‏دانید SQLite تقریبا از تمامی ویژگی‏های زبان استاندارد SQL پشتیبانی کرده و به این ترتیب یک دیتابیس کامل Relational یا رابطه‏ای را در اختیار شما قرار می‏دهد.

WorkersPool: این بخش از Gears امکاناتی را فراهم می‏کند تا فرآیندهای Gears در پس‏زمینه اجرا بشوند. WorkersPool دقت زیادی در چگونگی استفاده از Resourceهای کاربر می‏کند و تلاش می‏کند تا کمترین Resource را اشغال کرده و کمترین درگیری را برای مرورگر به وجود بیاورد. یکی از مهمترین روندهای Gears که سینک یا Synchronize کردن اطلاعات دیتابیس محلی با دیتابیس اصلی سایت است با کمک WorkersPool شدنی است. این بخش از Gears این امکان را فراهم می‏کند تا در پس‏زمینه و بدون درگیر شدن کاربر کار Replication یا یکی کردن اطلاعات محلی با اطلاعات سرور اصلی انجام بشود تا اطلاعات وارد شده کاربر به صورت آفلاین در بانک اطلاعات محلی برای سرور فرستاده بشود و اطلاعات جدید سرور برای کاربر بارگزاری بشود.

برای پیدا کردن درک عمیق‏تری از Google Gears پیشنهاد می‏کنم ویدیوی زیر را ببینید. در این ویدیو Aaron Boodman از گوگل Gears را در استرالیا معرفی کرده است. جالب این جاست که او نویسنده extension محبوب Greasemonkey است. باز جالب این جاست که بودمن در این جلسه به جای به کارگیری از Powerpoint برنامه Web Baseی را به کار می‏گیرد که خودش نوشته است و در فیلم نشان می‏دهد که هم آنلاین و هم آفلاین کار می‏کند. (حتما می‏توانید حدس بزنید که مردم در این لحظه برایش کف می‏زنند (: )

چه سیستم‏هایی در حال حاضر از Google Gears پشتیبانی می‏کنند؟

شرکتها و پروژه‏های مختلفی Gears را برای دادن توانایی آفلاین به کاربرانشان به کار می‏گیرند:

  • Google
    • GMail جی‏میل با کمک Google Gears همه ایمیل‏های شما را در رایانه شخصی‏تان داونلود می‏کند و به شما این امکان را می‏دهد که بتوانید در حالت آفلاین ایمیل بزنید و جواب ایمیلها را بدهید. دفعه بعد که به اینترنت وصل شدید، ایمیلها سینک می‏شوند.
    • Google Reader با کمک Google Gears می‏توانید تمام فیدهایتون را بارگزاری کنید و برای نمونه در راه مسافرت هوایی در هواپیما که امکان دسترسی به اینترنت نیست از خواندن آنها خوشنود باشید.
    • Google Calendar قرار ملاقات‏هاتون را به صورت آفلاین مشاهده کنید و آنها را مدیریت کنید.
    • Google Docs مستندات خودتان را هنگامی که آفلاین هستید بخوانید و ویرایش کنید و مستند جدید بنویسید.
  • WordPress هنگامی که آفلاین هستید، نوشته‏هایتان را بنویسید و آن گاه که آنلاین شده نوشته‏ها فرستاده خواهند شد. (نوشته نویسنده WordPress در باره پشتیبانی WordPress از Gears
  • MySpace به شما اجازه می‏دهد تا نوشته‏هاتون را در سیستم Messaging سایت به صورت آفلاین داشته باشد.
  • Zoho در Zoho Mail و Zoho Writer به طور آفلاین کار کنید.
  • Remember The Milk در برنامه Remember The Milk که یک برنامه مدیریت وظایف مشهور و قدرتمند می‏توانید کارهای خودتان را آفلاین ببینید و کار جدید هم درست کنید.

رقبای Google Gears چه کسانی هستند؟

  • Mozilla Prism: با این تفاوت که Prism یک مرورگر سفارشی‏شده و ویژه برنامه شما را ارائه می‏کند در حالی که شما با نصب Gears بر روی Firefox می‏توانید از همه سایتهایی که Gears را پشتیبانی می‏کنند استفاده کنید.
  • Adobe AIR: با کمک Flex و AIR شما می‏توانید برنامه‏ای بنویسید که هم به صورت آنلاین و هم به صورت آفلاین کار کند؛ با این تفاوت که با به کارگیری این فن‏آوری باید سایت به طور کامل بر اساس Flash طراحی بشود. در حالی که در مورد Gears شما به سادگی و با به کارگیری API فن‏آوری Gears می‏توانید به سایت موجودتان را که با PHP یا Runy On Rails و یا هر زبان دیگری نوشته شده است، ویژگی Offline بودن را بیافزید. افزون بر این که ActionScript با همه بهبودهایی که در نسخه 3 داشته است، ولی به هر حال زبان محدودی است و شما نمی‏توانید زبانی که خودتان دوست دارید را در طراحی سایتتان به کار ببرید.
  • Microsoft Silverright: با توجه به این که Silverright بر پایه فریم‏ورک دات نت نوشته شده است و امکان برنامه‏نویسی Silverright در محیط قدرتمند ویژوال استدیو و زبان قدرتمند سی شارپ (C#) وجود دارد، اشکال محدود بودن ActionScript را ندارد. ولی در اینجا هم این اشکال هست که باید به طور کامل بر پایه این پلتفورم کار بشود و مانند Gears نمی‏توانید به سایت موجودتون که برای نمونه با PHP نوشته شده است این ویژگی را بیافزایید. همچنین مخالفان محیطهای بسته و دوستاران Open Source هم چندان با این گزینه راحت نیستند.

مهمترین رخدادهای وب در سال 2008 - بخش چهارم: رونمایی نسخه وب Office مایکروسافت

4 January 2009

بخش سوم: Live Mesh
بخش دوم: Mozilla Weave
بخش نخست: سیستم عامل Android گوگل

مایکروسافت در اوکتوبر سال 2008، نسخه تحت وب Word، Excel و Powerpoint را که به طور کامل داخل Browser اجرا می‏شوند در Microsoft PDC یا کنفرانس برنامه‏نویسان حرفه‏ای مایکروسافت رونمایی کرد. اگر چه مایکروسافت اعلام کرده که نسخه beta این برنامه در سال 2009 منتشر خواهد شد، ولی از آنجایی که خیلی‎ها مدتها منتظر منتشر شدن Office تحت وب مایکروسافت بودند و در سال 2008 هم از این محصول رونمایی شده است، آن را در سال 2008 به حساب آورده‏ام.

Office تحت وب قرار است که بخشی از مجموعه Office 14 باشد و خدمات آن هم به صورت رایگان یا به همراه تبلیغات عرضه نخواهد شد. در واقع کاملا بر خلاف Google Apps که نسخه رایگان دارند، این Office رایگان نیست.

یک پیش‎‏نمایش ویدیویی از این Office جدید را اینجا ببینید. (برای دیدن این ویدیو باید اول Silverlight را نصب کنید. اگر چه با کلیک بر تصویر ویدیو، Silverlight به راحتی بارگزاری و نصب می‏شود و تازه در Firefox هم بدون نیاز به Restart کردن مروگر کار می‏کند)

به نظر می‏رسد که مایکروسافت با Office تحت وب خودش دنبال مشتریان Enterprise است و بر خلاف Google Apps که افزون بر مشتریان Enterprise، کاربران معمول وب را هم هدف قرار داده است، مایکروسافت برنامه‏ای برای کاربران معمولی وب ندارد. کند بودن زیاد مایکروسافت و نگاه به شدت کمال‏گرایانه این شرکت در این باره، معمولا فرصت‏های زیادی را از آن برای رقابت با شرکتهایی مثل Google که خیلی فرزتر هستند از آن گرفته است. من تا جایی که یادم است، مایکروسافت از سال 2006 دارد از Office تحت وب خودش حرف می‏زند و الان که سال 2008 پایان یافته است هم هنوز منتشر نشده است و تازه در اواخر سال 2008 رونمایی شده و تصاویری از آن منتشر شده است

مهمترین رخدادهای وب در سال 2008 - بخش سوم: Live Mesh

1 January 2009

بخش دوم: Mozilla Weave
بخش نخست: سیستم عامل Android گوگل
سرویس Live Mesh به دست مایکروسافت در آپریل سال 2008 پرده‏برداری شد و نخست به عنوان یک «پیش‏نمایش فن‏آوری» نشان داده شد. Live Mesh راهکار مایکروسافت برای یکی کردن و گره زدن داده‏های گوناگون و توزیع‏شده ما است. Live Mesh اطلاعات را از ابزارهای مختلفی جمع کرده و با هم یکسان‏سازی (Synchronize) می‏کند. در حال حاضر Live Mesh تنها داده‏های کامیپوترهای ویندوزی را یکسان‏سازی می‎‏کند ولی امکان توسعه Live Mesh برای به کارگیری در موبایل و ابزارهای دیگر و همچنین داده‏های Web پراکنده در سایتهای مختلف اینترنتی در آینده وجود دارد. این ابزار اجازه می‏دهد تا داده‏ها در ابزارهای گوناگون به دست یک کاربر به کار برود یا اینکه در بین چند کاربر به اشتراک گذاشته بشود.

در واقع Live Mesh مجموعه‏ای از Feedها است. این Feedها می‏تواند به فرمت ATOM، JSON، FeedSync، RSS، WB-XML یا POX باشد. اینها هر کدام یکی از فرمتهای شناخته شده انتقال داده‏های خام است. برای نمونه Feed این وبلاگ با فرمت RSS هست و در آدرس http://i.jamejamins.ir/rss.xml هم در دسترس است. هر بخش از داده‏های کاربران که به Mesh یک کاربر وارد بشود (چه یک فایل، شاخه، یک پیام، اجازه دسترسی یک کاربر یا یک ابزرا جدید باشد) به عنوان بخشی از اطلاعات در یک Feed قرار خواهد گرفت. این Feedها می‏تواند پس از این بین کاربران ابزارهای دیگر یکسان‏سازی بشود.

مایکروسافت پیش از این هم ایده‏ای را برای یکسان‏کردن Authentication یا مجوزهای کاربران (خیلی ساده یعنی نام کاربری و رمز و سطح دسترسی‏ها) را با نام Microsoft Passport داده بود که عملا از آن استقبالی نشد و چندان هم طرفدار پیدا نکرد و در غیر از سایتهای Microsoft و چند سایت دیگر به طور جدی استفاده نشد. اگر چه Live Mesh تنها کار Microsoft Passport را انجام نمی‏دهد و کارش بیشتر یکسان‏سازی داده‏های کاربران در ابزارهای مختلفی است که هر روز باهاش سر و کار دارند، ولی به نظر می‏رسد که این تلاش مایکروسافت هم چندان به نتیجه نرسد.

تلاشهای این چنین باید به صورت کنسرسیومی و با توافق شرکتهای بزرگ و همچنین به صورت متن‏باز و با حمایت یک بنیاد غیرتجاری صورت بگیرد تا شاید بتواند فراگیر بشود. برای نمونه می‏توان به OpenID اشاره کرد که با بودن همه این شرایط هم، هنوز نتوانسته است چندان فراگیر بشود.

مهمترین رخدادهای وب در سال 2008 - بخش دوم: Mozilla Weave

29 December 2008

بخش پیشین: سیستم عامل Android گوگل
در سال 2008، بنیاد Mozilla، پلت‏فورم تازه‏ای به نام Weave را معرفی کرد که اطلاعات Browser کاربر را در یک مجموعه ذخیره می‏کند تا این اطلاعات همه جا قابل دسترسی باشد. در حقیقت Weave یک Framework یا یک چارچوب کاری برای ارائه خدمات این چنینی به کاربران است. بنیاد Mozilla بر این باور است که «با کمک Weave، کاربران راحت‏تر با مرورگر Firefox کار کرده و تجربه بهتری از آن خواهند داشت و کنترل کاربران بر اطلاعات شخصی آنها افزایش پیدا کرده و این پلت‏فورم فرصت‏های تازه‏ای را در اختیار برنامه‏نویسان می‏دهد تا بتوانند برنامه‏های خلاقانه آنلاین تازه‏ای را تولید کنند.»

به زبان خیلی ساده‎‏تر Weave این امکان را می‏دهد که اطلاعات Profile شما در Firefox (مانند Bookmarkها، سابقه گشت و گذار شما در اینترنت، RSS feedها، نامهای کاربری و رمزها، Add-onها) در داخل یک ابر اطلاعاتی در سرورهای Mozilla فرستاده شده و ذخیره بشود. این اطلاعات هر جای دیگری که به آن نیاز داشته باشید (مانند مدرسه، سر کار، منزل، در مسافرت، در هواپیما یا هر جای دیگری) در دسترس شما هست و افزون بر این شما می‏توانید اطلاعات شخصی خودتان را با کاربران دیگر ذخیره کنید. اگر چه هنوز دسترسی اصلی اطلاعات در اختیار شما هست و شما هر وقت که بخواهید می‏توانید اشتراک گذاشتن اطلاعات یا بخشی از آن را به یک فرد بدهید یا از یک فرد بگیرید.

این سرویس همین طور به برنامه‏نویسان اجازه می‏دهد تا با استفاده از Frameworkی که در Firefox قرار دارد، امکان ذخیره اطلاعات برنامه‏های خودشان را در این ابر اطلاعاتی که در سرور Mozilla هست، به کاربران بدهند.

در حال حاضر سیستم رقیبی برای Weave وجود ندارد. اگر چه با کمک ترکیب چند سیستم می‏شود می‏شود برخی از اطلاعات را با سایرین به اشتراک گذاشت. مثلا من در حال حاضر با کمک Google Reader، خوراک‏های RSSی که می‏خواهم را می‏خوانم و با بقیه به اشتراک می‏گذارم. (پیش از این همین کار را با Del.icio.us می‏کردم) و رمزهایی را که می‏خواهم با همکاران در آموزشگاه به اشتراک بگذارم در یک سند در Google Doc وارد کردم و این سند را با آنها به اشتراک گذاشتم.
ولی قطعا Weave سیستم جامعی است که مرورگر شما را دقیقا با همان تنظیماتی که در خانه دارید، در محل کار در اختیار شما قرار می‏دهد. باید منتظر ماند و این تجربه جالب را آزمایش کرد.

مهمترین رخدادهای وب در سال 2008 - بخش نخست: سیستم عامل Android گوگل

26 December 2008

بخش دوم: Mozilla Weave
سال 2008 به پایان رسید. در این سال به نظر من از تب و تاب درست کردن سایتهای وب2 که در سال 2007 خیلی شدت گرفته بود، به میزان زیادی کاسته شد. دیگر کمتر شاهد درست شدن سایتهای وب2 بودیم که مثل قارچ از این ور و آن ور یک هویی بیرون می‏آمدند و بعد از یک مدت کوتاه هم برشکسته می‏شدند و به لیست DeadPool یا پروژه‏های شکست خورده وارد می‏شدند.

اما با این حال در این سال رخدادهای وب2 و فن‏‏آوری اطلاعات مهمی رخ داده است که من می‏خواهم از این به بعد چند تا از این رخدادها را که به نظر خودم مهم بوده است را بنویسم.

Android: سیستم عامل باز گوگل برای موبایل

در میانه سال 2008، گوگل از سیستم عامل باز خودش برای موبایل پرده‏برداری کرد. سیستم عامل گوگل شاید مشابه به سیستم عامل بسته Apple بود. طبیعی است که برای مشهور و گسترده کردن این سیستم عامل، نیاز به نوشتن برنامه‏های جانبی زیادی بران ان هست. گوگل هم تلاش زیادی را برای تشویق برنامه‏نویسان برای نوشتن برنامه برای این سیستم عامل گذاشت.
جالب این جاست که گوگل حتی با گذاشتن جایزه نقدی برای نوشتن برنامه برای Android در واقع دارد تلاش می‏کند تا با استخدام غیرمستقیم برنامه‏نویسان سبب تولید برنامه‏های جانبی برای Android بشود.

سیستم عامل موبایل گوگل، یک سیستم عامل Multitasking است که اجازه می‏دهد چند برنامه به شکل موازی و در کنار هم اجرا بشوند. همین طور در این سیستم عامل کنترلی به نام WebView وجود دارد که اجازه می‏دهد محتویات Web مانند HTML، CSS و حتی JavaScript در آن نشان داده و اجرا بشود.

نخستن گوشی موبایل بر پایه این سیستم عامل، گوشی به نام Google G1 از شرکت T-Mobile است که در سپتامبر امسال تولید و ارائه شد. اگر چه هنوز استفاده از این سیستم عامل محدود است ولی توقع می‏رود که استفاده از این گوشی در سال 2009 به شدت گسترش پیدا کند و گوشی‏های خیلی زیادتری بر اساس این سیستم عامل تولید شوند.

جالب این جاست که بدونید Android در ابتدا «متن‏باز» یا OpenSource نبوده است و در ماه اکتوبر به صورت متن‏باز در آمد و به خاطر این ویژگی‏اش تفاوت جدی با سیستم عامل شرکت Apple کرد. برنامه‏های نوشته شده برای Android باید به زبان جاوا باشند. سورس برنامه Notepad را از اینجا بخوانید. البته توجه داشته باشید که متاسفانه بخش برنامه نویسی یا http://code.google.com گوگل به طور کلی برای ایران بسته شده است و اگر از داخل ایران بخواهید این صفحات را ببینید با پیغام دسترسی مجاز نیست برابر خواهید شد.

من برای نمونه، بخشی از کد پروژه Notepad را اینجا می‏آورم:

همین طور که می‏بینید کلاس تازه‏ای به نام LineEditText از کلاس EditText درست شده است. این کلاس تازه کلاس EditText را به شکلی توسعه داده تا زیر هر سطر، یک خط افقی رسم بشود. در Constructor داخل کلاس متغییرهای mRect و mPaint درست شده‏اندکه برای کشیدن یک خط افقی در زیر هر سطر استفاده می‏شود. تابع onDraw کلاس EditText هم Override شده و در آن با کمک تابع drawLine کلاس canvas زیر هر سطر یک خط کشیده شده است. در آخر هم با استفاده از super.onDraw(canvas) تابع onDraw کلاس بالایی صدا زده شده است تا توارث حفظ بشود.

اما یکی از انتقاداتی که به این سیستم عامل وارد شده، این است که Android از کنترلهای استاندارد Java ME یا Mobile Edition استفاده نمی‏کند و به همین دلیل برنامه‏نوهای نوشته شده با Android استاندارد نبوده و به طور عادی در بقیه گوشی‏هایی که Java را پشتیبانی می‏کنند اجرا نمی‏شود.
در هر حال، سال 2009 سال گوشی‏های Android خواهد بود و ما احتمالا در این سال شاهد به کارگیری زیاد این گوشی در موبایل‏ها و رقابت زیاد این سیستم عامل با سیستم عامل‏های دیگر خواهیم بود.

Syndicate content